Kókoshnetur
Posted by kristjan
kókoshnetur
Við erum stödd í landi kókoshnetana, Belize. Pálmatré eru hér út um allt hlaðin þessu góðgæti. Þar sem Ísland skortir fullkomlega pálmatré a.m.k. mér vitanlega þá hélt ég alltaf að ávöxturinn liti út eins og í búðunum heima. Hringlótt, hárug brún hneta með þremur punktum nálægt hvor öðrum ofan á, ekki ósvipað lítilli bowling kúlu en mér skjátlaðis hrapalega. Hnetan er umlukin þykku lagi af þrjóskum trefjum úti í náttúrinni og ávöxturinn er keilulaga ekki hringlóttur.
Við stoppuðum óvænt í Gails Point, litlu þorpi á löngu mjóu sandeyði í lóni nokkru, svo mjóu að einungis er pláss fyrir eina götu í bænum. Húsin eru flest hin mestu hrúgöld út tré sem halla í allar áttir og hanga á saltinu einu saman held ég.
Það þarf kannski ekkert skárri húsakinni hér í Belize þar sem alltaf er eilíft sumar eða vor (með smá fellibylja undanþágum).
Reyndar finnst Bandarísku trúfélagi nokkru frá Arizona ástæða til þess að laga eitthvað þennan húsakost og voru á staðnum að reisa þrjú hús fyrir "The Natives" eins og ein trúaða frúin orðaði það.
Þorpsbúum fannst það bara fínnt að einhver sæi ástæðu til þess að reisa handa þeim hús og fylgdust með framkvæmdunum temmilega forvitnir en ég held ekki að þeir hafi nelgt einn einasta nagla. Fengu sér bara aðra jónu og lofuðu Guð.
Þrátt fyrir fátæklegt yfirbragð býr hér gott, vinalegt fólk sem er eins og ein stór fjölskylda. Þau eiga kannski ekki mikla peninga en nóg að bíta og brenna ef þau nenna að bera sig eftir björginni. Fiskur í sjónum, alls kyns dýr í runnum og skógum og ávextir og ber á trjánum. Þegar ein uppskeran er búin, tekur sú næsta við. Því miður þá rétt misstum við af mangóinu en í staðin er allt hér vaðandi í kókoshnetum!
Við fundum tilvalið stæði fyrir Bensa á auðri lóð hinum megin við vegin frá húsi nokkru, eitt af fáu steyptu húsunum í þorpinu. Við stoppuðum bílinn og út úr húsinu kom, grannur, hávaxinn, dökkur maður um fimmtugt. Við spurðum hvort við mættum leggja bílnum þarna og það var ekkert sjálfsagðara. Hann gat hins vegar ekki talað við okkur meira í bili. Hann var nefinlega að baka!
Þetta reyndist vera hann Dana Mayers og hann kenndi mér allt sem ég veit um kókoshnetur.
Þegar þær eru skærgrænar þá eru þær ungar, glæri safinn innan í þeim er sætur og þær hafa ekki myndað neitt kjót enn þá. Það er höggvið gat á annan endan á þeim og gómsætur safinn drukkinn. Þrátt fyrir hitann úti þá er hann svalur innan í hnetunni og þetta getur verið allt upp í einn líter. Okkur var sagt að þessi safi væri góður fyrir nýrun. Sel það ekki dýrara en ég keypti.
Þegar ávöxturinn er farinn að missa aðeins þennan skærgræna lit og orðin brúnleitari er hann farinn að mynda kjöt innan í skelinni. Þetta kjöt er mjúkt eins og hlaup og sætt. Þetta er borðað eins og nammi og búnar til gómsætar kökur. Að lokum verður ávöxturinn brúnn og lítur úr eins og harður tréklumpur. Hneturnar detta þá af trénu og það er hægt að hirða þá af jörðinni. Nú er orðin mjög lítill safi eftir, hann hefur allur umbreyst í u.þ.b. 1cm þykkt og hart kjötlag innan í skelinni. Þetta kjöt er tekið, raspað niður með fínum raspi, kókossafa bætt og út í og hrært vel í. Það er ekki verra að geyma þetta svo í ískápnum í tvo sólarhringa áður en hratið er sigtað í burtu og eftir situr þá gómsæt kókosmjólk, tilvalin í alls kynns sósur og svo að sjálfsölgu pina colada (Rom flaska hér af dýrindisromi kostar 500isl.krónur!)
Þetta hljómar allt sem frekar auðvelt í framkvæmd en það er langt frá sannleikanum. Kókoshnetan er þrjóskur og harður ávöxtur og það krefst í raun ára langrar þjálfunar og sérstakt verkfæri machete (sveðja) til þess að ráða almennilega við hana. Græni ávöxrutinn er með tiltölulega mjúkan skráp þannig það er nokkuð auðvelt að ná sér í að drekka ef hægt er að finna lágvaxið tré og þarf ekki að príla. Hitt er glerharður andskoti og þarf að höggva lag fyrir lag með sveðjunni og passa upp á alla putta í leiðinni. Dana sýndi okkur aðferðina en við eigum ekki sveðju, þurfðum eiginlega að kaupa hana í Guatemala. Ég hef verið að nota exina og stóra hnífinn. Það gengur svo sem ágætlega en er bara ekki nógu "kúl" Núna má sjá mig með kókoshnetu undir hönd sem ég hef rænt í einhverjum garðinum eða bara tekið á förnum vegi og þegar ég er að hamast á henni með exinni með vatn í munninum af tilhugusni um hina ljúfengu sósu sem ég er u.þ.b. að fara að búa til þá verður mér hugsað til hina rándýru gömlu hnetna í stórmörkuðum heima á Íslandi.
P.S. ég þarf eiginlega að fá uppskriftina af gulrótarkökunni hennar Hjördísar Smith. Án efa besta gulrótarkakan á Íslandi og galdurinn er víst sérlega ljúfengt kókospasta selt í Bandaríkjunum sem hún notar í kökuna. Hún verður varla síður ljúfeng með "the real thing" beint ofan úr trjánum!.
